14 sep 2018

Leuven aardgasvrij via duurzame warmte

Groen wil dat er een gecoördineerde strategie komt om Leuven aardgasvrij te maken. Er waren de voorbije jaren al eerste aanzetten van duurzame warmteprojecten, maar er is meer nodig de volgende jaren. Strategische beslissingen over het aardgasnet kunnen een belangrijke hefboom zijn om het proces te versnellen.

In de niet al te verre toekomst zouden we in onze stad alleen nog op duurzame wijze mogen verwarmen, dus niet meer op basis van fossiele brandstoffen zoals aardgas of stookolie. We gebruiken nu nog erg veel (vooral) aardgas voor verwarming. Het is goed om nu al te beginnen nadenken over hoe dat anders kan. Dan kunnen we tijdig alle strategische beslissingen nemen.

Nederland heeft beslist om in 2050 aardgasvrij te zijn. Dat betekent dat men relatief snel zal omschakelen naar andere warmteoplossingen dan de klassieke met verbranding van aardgas. Dat kan door inzet van onder meer warmtenetten (zie bv. hoe men dat in Wenen doet), groen gas en elektrische oplossingen (onder meer via warmtepompen). Zo’n omschakeling is natuurlijk een enorm complexe operatie. Nederland loopt nog een heel stuk voor op ons land. Zo is er al een ‘green deal’ waarbij heel wat lokale besturen samen aan de slag gaan om samen te bekijken hoe de omschakeling wijk per wijk best kan gebeuren. Een stad als Amsterdam wil ook tegen 2050 aardgasvrij te zijn, en bereidt zich nu volop voor.

Om Leuven klimaatneutraal te maken, is het belangrijk naar de gebouwen te kijken.  Volgens de gegevens van Leuven 2030 is 32% van onze CO₂-uitstoot afkomstig van onze woningen. Nog eens 26% komt van niet-residentiële gebouwen zoals kantoren, winkels en scholen. Samen zijn de woningen en gebouwen in Leuven dus goed voor 58% van onze CO₂-uitstoot. En naar schatting zal 85% van de woningen en gebouwen in Leuven er in 2030 nog staan. Alleen kijken naar nieuwe gebouwen volstaat dus niet.

In het Ruimtelijk Structuurplan (deel 3, hoofdstuk 5) is een goed overzicht te vinden van waar Leuven nu staat op het vlak van strategische energieplanning en de ruimtelijke vertaling ervan. Uit de provinciale energiekansenkaart blijkt onder meer dat Leuven op dit moment lokaal 0,5% van de warmtebehoefte duurzaam voorziet. Er zou een potentieel zijn voor lokale voorziening van 22,8% en met vermindering van de warmtevraag door isolatie kan dat tot 30% van de totale warmtebehoefte gaan. (Dat staat nog los van de mogelijkheden in het algemeen om via isolatie de warmtevraag fors te doen dalen.) Er waren projecten voor een warmtenet rondom de Vaartkom, en recent was er de aankondiging van het koudenet voor de Jansenius- en Hertogensite. We weten al behoorlijk veel over waar we naartoe zouden moeten en wat er zou moeten gebeuren, alleen is er nog lang geen sprake van een omvattende strategie voor duurzame warmte op Leuvens niveau.

David Dessers (lijsttrekker): “De eerste voorzichtige stappen zijn gezet, maar er is veel meer nodig. We moeten niet alleen kijken naar wat we zullen doen met nieuwbouw. Het is even belangrijk het bestaande gebouwenpark mee in de strategie te krijgen. Om werkelijk uit de fossiele brandstoffen te stappen moeten strategische keuzes gemaakt worden. Zo zal ons land binnen enkele jaren volledig overschakelen van laag- naar hoogcalorisch gas, omdat Nederland geen gas meer zal leveren vanaf 2030. Ook in Leuven is er momenteel laagcalorisch gas en zullen we in de loop van de volgende jaren naar een aanpassing gaan van alle installaties. Onder meer vanuit de milieubeweging dringt men er terecht op aan om dit moment te gebruiken om na te denken over meer duurzame oplossingen. Alleen maar omschakelen naar een ander type aardgas zet ons nog steeds vast in een fossiele structuur.”

We moeten de volgende jaren heel wat strategische beslissingen nemen, onder meer gericht op de snelle energetische renovatie van heel wat woningen. Het zou logisch zijn om die allemaal op elkaar af te stemmen. Dat vond ook de gemeente Beersel, waar er op vraag van een groene schepen, een studie werd gemaakt over de omschakeling naar hoogcalorisch gas en de mogelijkheden om het anders aan te pakken en dus aardgasvrij te worden.

David Dessers: “Er bestaat ondertussen al heel wat studiemateriaal voor Leuven. We hebben inzicht in potenties en weten al min of meer waar er mogelijkheden zijn voor nieuwe projecten. Maar al dat materiaal zou nu moeten samenkomen in een coherente strategie, en die is er nog niet. Het element stoppen met aardgas is bij de bestaande plannen nog veel te weinig expliciet als doel opgenomen. We stellen daarom voor dat Leuven een strategisch plan voor duurzame warmte voorbereidt, waarbij het element van de omschakeling van het type aardgas maximaal als kans wordt ingerekend. Het is in veel opzichten nu ook aan de hogere overheden om snel een kader uit te werken voor duurzame warmte, maar dat mag ons in Leuven niet tegenhouden.”

 

David Dessers