"We zullen in kaart brengen hoeveel verkoeling een boom biedt, hoeveel regenwater hij opvangt en hoeveel CO₂ hij opneemt." - Thomas Van Oppens

De komende weken rijdt een opvallend uitgerust voertuig door Leuven: een scanwagen die de bomen op het openbaar domein digitaal in kaart zal brengen. Met behulp van geavanceerde laserscanners en 360°-camera's verzamelt de wagen gedetailleerde ​ gegevens over de locatie, grootte en conditie van meer dan 20.000 bomen.

Leuven telt meer dan 20.000 bomen op het openbaar domein. Ze zorgen voor verkoeling op hete dagen, vangen regenwater op, zuiveren de lucht en nemen CO₂ op. Ze versterken ook de biodiversiteit, maken straten en pleinen aantrekkelijker en bevorderen het welzijn van inwoners. Om voor dat groene kapitaal zo goed mogelijk te zorgen, wil de stad exact weten waar elke boom staat en in welke conditie hij verkeert.

3D-beeld van elke boom

"De scanwagen brengt elke boom in beeld. De technologie laat ons toe om op enkele centimeters precies te bepalen waar een boom staat en welke omvang hij heeft. Zo beschikken onze medewerkers over veel betere informatie om de bomen op de juiste manier te onderhouden, gerichter te snoeien en sneller in te grijpen wanneer dat nodig is. Zo werken we toe naar een bomenbestand dat veilig is, maximaal bijdraagt aan de leefkwaliteit en zo weinig mogelijk hinder veroorzaakt", legt schepen van openbaar groen Christophe Stockman uit.

Het voertuig is uitgerust met twee laserscanners en een 360°-camera. Samen brengen ze de bomen en hun omgeving nauwkeurig in drie dimensies in beeld. Ook door een dicht bladerdek heen kunnen de scanners de structuur van bomen registreren. Zo kan de stad de locatie, omvang en opbouw van elke boom digitaal in kaart brengen.

Smart city

​"Als smart city zetten we innovatieve technologie en data in om het leven in onze stad te verbeteren. Deze scantechnologie geeft ons een nog vollediger beeld van het Leuvense bomenbestand. We kunnen ontbrekende bomen toevoegen aan onze databank en voor elke boom berekenen welke voordelen hij oplevert voor zijn omgeving", zegt schepen van klimaat, duurzaamheid en digitalisering Thomas Van Oppens. "Zo brengen we in kaart hoeveel verkoeling een boom biedt, hoeveel regenwater hij opvangt en hoeveel CO₂ hij opneemt. Met die inzichten beheren we onze bomen nog gerichter en maken we onze stad weerbaarder tegen de gevolgen van klimaatverandering."

Sterke basis voor toekomstig bomenbeheer

​"De inventarisatie vormt een belangrijke basis voor de uitvoering van ons bomenbeleidsplan. Door alle bomen op het openbaar domein zorgvuldig in kaart te brengen, krijgen we een actueel beeld van het bomenbestand en kunnen we toekomstige beheerkeuzes beter onderbouwen. Om de kwaliteit van de gegevens te garanderen, controleren we na de scan een deel van de bomen ook nog op het terrein. Bovendien herhalen we deze oefening om de vijf jaar, zodat we de evolutie van ons bomenbestand nauwgezet kunnen opvolgen", zegt Stockman.

Op pad bij droog weer

​De terreinopnames vinden plaats sinds eind augustus. Hoe lang ze duren en op welke dagen de wagen uitrijdt, hangt af van de weersomstandigheden. Bij regen kan de wagen geen bruikbare beelden of metingen maken. De wagen rijdt mee met het verkeer op de openbare weg en doorkruist ook toegankelijke parken en fietspaden. Daar rijdt hij stapvoets, uit veiligheid voor andere weggebruikers. De camerabeelden dienen alleen om de bomen in kaart te brengen. Het systeem maakt gezichten en nummerplaten automatisch onherkenbaar vóór de beelden verwerkt of gepubliceerd worden.