04 dec 2019

De 5 werven voor betaalbaar wonen

Maandag stelde het Leuvense stadsbestuur de meerjarenbegroting voor een zorgzame, groene en welvarende stad voor. De stad schoof betaalbaar en kwaliteitsvol wonen als een duidelijke prioriteit naar voren. "Iedereen moet in Leuven kunnen blijven wonen in een kwaliteitsvolle woning. Dat is onze ambitie. Dat is ook een hele uitdaging, waarvoor helaas geen mirakeloplossing bestaat. Maar we zetten samen met het middenveld, vrijwilligers en experten volop in op alternatieven om het tij stilaan te keren. Want wonen is een basisrecht, daar begint het allemaal mee", vat schepen van wonen Lies Corneillie aan. De stad schuift vijf werven voor betaalbaar wonen naar voren.

Focus op sociale huisvesting

"Tegen 2025 willen we het bindend sociaal objectief halen. Voor Leuven komt dit neer op 618 nieuwe sociale huurwoningen." - Lies Corneillie

Het stadsbestuur zet samen met de sociale huisvestingsmaatschappijen Dijledal en SWaL resoluut zijn schouders onder sociale huisvesting. "Tegen 2025 willen we het bindend sociaal objectief halen. Dit Vlaamse objectief legt het aantal te realiseren sociale woningen per stad of gemeente vast. Voor Leuven komt dit neer op 618 nieuwe sociale huurwoningen", zegt schepen Corneillie. Zo komen er op de site aan de Sint-Jansbergsesteenweg in Heverlee zo'n 200 sociale huurwoningen, in de Artoistoren op het Joanna Maria-Artoisplein 90, in de Frederik Lintsstraat 45, in de Waterleidingstraat in Kessel-Lo 24 en in Vlierbeekveld in Kessel-Lo 38. Het aantal sociale woningen in Lolanden in Kessel-Lo breidt uit tot 84. Daarnaast renoveren we ook heel wat bestaande sociale woningen, zoals de 168 woningen in het Schorenshof in Wilsele en de woningen in de Kapucijnenvoer.

Gezinnen met kinderen die twee jaar op de wachtlijst voor een sociale woning staan, krijgen van de stad trouwens een huurpremie. Dit maakt het makkelijker om een woning op de private huurmarkt te vinden en is belangrijk in de strijd tegen armoede. De Vlaamse overheid reikt deze premie pas uit na vier jaar op de wachtlijst.

We zetten tenslotte in op meer huurwoningen via het Sociaal VerhuurKantoor (SVK). Het SVK verhuurt woningen van privé-eigenaars onder de marktprijs aan maatschappelijk kwetsbare groepen. We ondersteunen het SVK financieel om het aantal woningen uit te breiden en informeren private eigenaars over de voordelen van verhuren via een SVK. Door gebruik te maken van het sociaal beheersrecht nemen we het beheer van leegstaande en verkrotte woningen over, knappen we de woningen op en verhuren we ze via het SVK. Zo vergroten we het aanbod kwaliteitsvolle woningen voor kwetsbare groepen en pakken we tegelijk leegstand en verkrotting aan. Jaarlijks maken we hiervoor 100.000 euro vrij. Leegstand pakken we trouwens ook krachtdadig aan via de leegstandsbelasting, die eerder dit jaar nog werd verhoogd.

Versterking van de huurmarkt en huurders

"Het AGSL wordt als het ware de projectontwikkelaar van de stad en zal voorzien in betaalbare, kwalitatieve huurwoningen." - Lies Corneillie

Voor wie niet in aanmerking komt voor een sociale huurwoning maar moeilijker terechtkan op de private huurmarkt, vergroten we het aantal betaalbare, kwalitatieve huurwoningen. "Zo zal het Autonoom Gemeentebedrijf Stadsontwikkeling Leuven (AGSL) eigen huurwoningen aanbieden, onder meer in de Meikeverstraat in Kessel-Lo, de Wakkerzeelsebaan in Wijgmaal en de Frederik Lintsstraat in Leuven. Het AGSL krijgt immers een nieuwe rol toebedeeld en wordt als het ware de projectontwikkelaar van de stad. Zo ondersteunen en versterken we het AGSL als een krachtig instrument voor betaalbaar wonen", vertelt Lies Corneillie.

We investeren ook sterk in de omkadering en begeleiding van huurders én verhuurders. Hiertoe richten we in de eerste plaats een Woonpunt op. Hier kunnen Leuvenaars terecht met al hun vragen over wonen en huisvesting in het algemeen en huurwoningen in het bijzonder. Het wordt het centrale informatiepunt voor informatie, advies, bemiddeling, begeleiding en ontzorging als het gaat over huisvesting. Vanaf 2020 zal een coördinator het Woonpunt samen met het middenveld en verschillende huurders en verhuurdersorganisaties vorm geven. De eigenlijke start van het Woonpunt is voorzien voor 2021. Daarnaast zal de buddywerking van De Ruimtevaart Leuvenaars in precaire woonomstandigheden bijstaan bij hun rechten en plichten als huurder, maar hen ook helpen om bijvoorbeeld energie en water te besparen. Verder helpen we samen met het Woonanker mensen op weg naar een geschikte huurwoning. Ook de Huurdersbond is een belangrijke partner in de begeleiding van huurders. Tevens zal de stad werk maken van gelijke toegang tot huisvesting voor elke Leuvenaar. Er komen praktijktesten om discriminatie op de private huurmarkt tegen te gaan.

De strijd tegen huisjesmelkerij en de verbetering van de woonkwaliteit zetten we onverminderd voort en drijven we zelfs op. We werken preventief met het kotlabel en repressief via wooncontroles. De dienst wonen wordt daarin versterkt met extra personeel.

Een woning kopen betaalbaarder maken

"Bij een CLT koop je een woning, maar niet de grond. Dat scheelt natuurlijk een flinke slok op de borrel." - Lies Corneillie

Het stadsbestuur zet in het bijzonder sterk in op kwalitatieve (sociale) huurwoningen. Daarnaast bekijken we hoe we het kopen van een woning betaalbaarder kunnen maken.

"We zetten daarvoor de komende jaren sterk in op Community Land Trust (CLT). Bij een CLT koop je een woning, maar niet de grond. Dat scheelt natuurlijk een flinke slok op de borrel. De stad voorziet een startkapitaal van 5 miljoen euro en zal binnenkort een eerste project voorstellen. Leuven zal als één van de eersten in Vlaanderen een CLT opstarten", vertelt schepen Corneillie enthousiast.

Daarnaast zullen we noodeigenaars begeleiden en ondersteunen bij het renoveren van hun woning. Noodeigenaars zijn mensen met een laag inkomen die noodgedwongen een weinig kwalitatieve woning kopen op de privémarkt, omdat ze geen sociale woning of betaalbare huurwoning vinden. Deze eigenaars hebben vaak geen middelen om de woning te renoveren. In een eerste proefproject zal de vzw Minder = Meer tien woningen van noodeigenaars renoveren.

Structurele oplossingen voor kwetsbare mensen

"Met Housing First begeleiden we mensen die langdurig dakloos zijn vanuit een plek om te wonen." - Lies Corneillie

Samen met het middenveld werken we hard om ervoor te zorgen dat geen enkele Leuvenaar genoodzaakt is om tegen zijn wil op straat te moeten overnachten. Deze werking bevindt zich op het kruispunt wonen en welzijn. "Zo werken we verder samen met het CAW aan preventieve woonbegeleiding en winteropvang en monitoren we de dak- en thuisloosheid. Daarnaast investeren we 250.000 euro in Housing First. Met Housing First begeleiden we mensen die langdurig dakloos zijn en kampen met een verslaving of psychiatrische problematiek, vanuit een plek om te wonen", vult schepen Corneillie aan.

Daarnaast breiden we het aanbod noodwoningen uit. Zo komen er vijftien noodwoningen op de site aan de Frederik Lintsstraat. Noodwoningen zijn woningen die het OCMW voor een korte periode verhuurt aan mensen die zich in een noodsituatie bevinden, bijvoorbeeld omdat hun woning onbewoonbaar of ongeschikt is verklaard of omdat hun woning verwoest werd door een brand.

We voorzien tenslotte tijdelijke woonprojecten voor kwetsbare mensen in de Scheutsite in Kessel-Lo. Het gebouw waar nu nog de zusters wonen, zal plaats bieden voor enkele vormen van woningdelen. Welke doelgroepen hier terecht kunnen, bekijken we vanuit de noden in de sector.

Het wonen van de toekomst

Het stadsbestuur wil zelf ook enkele innovatieve woonvormen uittesten en daarmee anderen inspireren. De focus ligt op alternatieven rond grondbezit, financiële modellen zoals wooncoöperaties, innovatieve verdichting en compact, circulair en aangepast wonen.

Zo realiseert de stad het innovatief en gezinsvriendelijk woonproject ’t Wisselspoor op de Centrale Werkplaatsen. De stad trekt hiervoor 25 miljoen euro uit. De inkomsten vloeien terug naar de stad. In ’t Wisselspoor is er plaats voor een vijftigtal woningen, een conservatorium, kinderopvang, horeca of handel. Met ’t Wisselspoor geven we een antwoord op de vraag hoe gezinnen op een comfortabele manier dichter bij elkaar kunnen wonen in de stad zonder in te boeten op levenskwaliteit.

De meerjarenbegroting voor wonen wordt besproken op de commissie wonen vanavond en op de gemeenteraad van 16 en 17 december 2019.